Sözlük
Su Arıtma Sözlüğü
Teklif ve kılavuzlarda karşınıza çıkan terimlerin ne anlama geldiğini, reklam dili olmadan yazdık.
Yöntemler
- Ters ozmoz (RO)
- Suyun basınç altında, gözenekleri su molekülünden biraz büyük olan yarı geçirgen bir zardan geçirilmesi yöntemidir. Su geçer; çözünmüş haldeki kireç, ağır metaller, nitrat, tuz ve bakteriler geçemez ve atık su hattına atılır. Ev tipi içme suyu arıtmasında en yaygın kullanılan yöntemdir. Ayrıntılı anlatım →
- Ultrafiltrasyon (UF)
- Gözenekleri ters ozmoz membranından daha büyük olan bir zarla yapılan filtreleme yöntemidir. Bakteri, tortu ve bulanıklığı tutar; kireci, ağır metalleri ve nitratı tutmaz. Atık su üretmez ve basınç gereksinimi düşüktür.
- Nanofiltrasyon (NF)
- Ters ozmoz ile ultrafiltrasyon arasında bir gözenek boyutuna sahip membran yöntemidir. Sertliği ve büyük moleküllü organikleri önemli ölçüde azaltır, ancak tuzu ters ozmoz kadar tutmaz. Bazı minerallerin suda kalması istendiğinde tercih edilir.
- UV dezenfeksiyon
- Suyun, ultraviyole lamba bulunan bir hazneden geçirilerek bakteri, virüs ve parazitlerin çoğalma yeteneğinin bozulmasıdır. Suya hiçbir kimyasal katmaz; tadı, kokusu ve mineral içeriği değişmez. Kireci veya kimyasal kirleticileri gidermez. Ayrıntılı anlatım →
- İyon değişimi (su yumuşatma)
- Suyun reçine adı verilen tanecikli bir malzemeden geçirilerek sertliğe sebep olan kalsiyum ve magnezyum iyonlarının tutulması, yerine sodyum iyonlarının verilmesidir. Evin girişine takılır ve tüm tesisatı korur; içme suyu arıtması değildir. Ayrıntılı anlatım →
Parçalar
- Membran
- Ters ozmoz sisteminin arıtmayı gerçekleştiren ana parçasıdır. Rulo halinde sarılmış ince bir zardan oluşur ve ev tipi cihazlarda ortalama 2-3 yılda bir değişir. Klor membrana zarar verdiği için önünde mutlaka karbon filtre bulunur.
- Sediment filtre
- Sistemin ilk aşamasıdır. Sudaki kum, pas parçacığı ve tortu gibi askıda katı maddeleri fiziksel olarak tutar. Gözenek boyutu mikron ile ifade edilir; ev tipi sistemlerde genellikle 5 mikron kullanılır. Ortalama 6 ayda bir değişir.
- Aktif karbon filtre
- Yüzey alanı çok geniş olan aktif karbon malzemesiyle klor, koku, tat ve organik bileşiklerin tutulduğu filtredir. Sıkıştırılmış tek parça olanına blok karbon (CTO), serbest tanelerden oluşanına granül karbon (GAC) denir. Ortalama 6 ayda bir değişir.
- Post karbon (T33)
- Arıtılmış suyun musluğa gitmeden önce geçtiği son filtredir. Tankta bekleyen suyun tadını ve kokusunu düzeltir; arıtma işlevi yoktur. Ortalama yılda bir değişir.
- Basınç tankı
- Arıtılmış suyun biriktirildiği, içinde hava yastığı bulunan kaptır. Musluk açıldığında su bu tanktan gelir, böylece beklemeden dolu bardak alınabilir. Ev tipi cihazlarda genellikle 12 litreliktir; içindeki kullanılabilir su miktarı hacminden azdır.
- Mineral kartuşu
- Arıtma sonrası suya kontrollü miktarda kalsiyum ve magnezyum kazandıran kartuştur. Amacı suyun tadını dolgunlaştırmaktır; arıtma kalitesini değiştirmez. Yılda bir değişir. Ayrıntılı anlatım →
- Reçine
- Su yumuşatma cihazının içindeki, sertlik iyonlarını tutan tanecikli malzemedir. Kapasitesi m³ × °F ile ifade edilir ve dolduğunda tuzlu suyla yıkanarak yenilenir.
Ölçüler ve kavramlar
- Su sertliği
- Suda çözünmüş haldeki kalsiyum ve magnezyum miktarıdır. Türkiye’de Fransız sertliği (°F) ile ifade edilir; 1 °F = 10 mg/L CaCO₃’tür. 15 °F altı yumuşak, 30-45 °F sert, 45 °F üzeri çok sert kabul edilir. Isınan sert su kireç bırakır. Ayrıntılı anlatım →
- Fransız sertliği (°F, °fH)
- Su sertliği birimidir ve Türkiye’de standart olarak kullanılır. 1 Fransız sertliği, litrede 10 miligram kalsiyum karbonata (CaCO₃) karşılık gelir. Alman sertliği (°dH) ile karıştırılmamalıdır: 1 °dH = 17,8 mg/L’dir.
- TDS
- Toplam çözünmüş katı madde (Total Dissolved Solids) anlamına gelir ve sudaki tüm çözünmüş maddelerin toplamını mg/L cinsinden ifade eder. Sertlikle aynı şey değildir: sertlik yalnızca kalsiyum ve magnezyumu ölçer. TDS kalemleri suyun içeriğinin ne olduğunu değil, ne kadar olduğunu gösterir.
- GPD
- Gallons Per Day — membranın ideal şartlarda günde üretebileceği su miktarıdır. 75 GPD yaklaşık 280 litre/gün demektir ve ev tipi standarttır. Gerçek üretim, giriş basıncına ve su sıcaklığına göre bu değerin altında kalır.
- Mikron
- Filtrenin gözenek boyutunu ifade eden birimdir; 1 mikron milimetrenin binde biridir. Sayı küçüldükçe filtre daha ince partikülleri tutar. 5 mikron sediment filtre, 5 mikrondan büyük parçacıkları tutar anlamına gelir.
- Rejenerasyon
- Su yumuşatma cihazındaki reçinenin tuzlu suyla yıkanarak tuttuğu sertlik iyonlarından arındırılması işlemidir. Zaman kontrollü sistemlerde belirli günlerde, debi kontrollü sistemlerde belirli miktarda su geçtiğinde otomatik olarak yapılır.
- Atık su (konsantre)
- Ters ozmoz membranının tuttuğu maddelerin yoğunlaştığı ve gidere gönderilen sudur. Bir arıza değil, membranın tıkanmamasını sağlayan çalışma prensibinin parçasıdır. "Atıksız" denilen modeller bu suyu yok etmez, kullanım suyu hattına yönlendirir.
- Tezgâh altı / tezgâh üstü
- Cihazın montaj biçimini belirtir. Tezgâh altı modeller evye dolabının içine yerleşir ve ayrı bir musluk takılır; tesisata kalıcı bağlantı gerektirir. Tezgâh üstü modeller mevcut musluğa takılır, taşınabilir ve kiralık evler için uygundur.
Terimlerde boğulmayın
Hangi cihaza ihtiyacınız olduğunu anlamak için bunların hiçbirini bilmek zorunda değilsiniz. Ücretsiz su analizinde suyunuzu ölçüp size sade Türkçeyle anlatıyoruz.